انواع ملک و نکاتی درباره کاربری ملک

طلاق توافقی
سوالات رايج در خصوص طلاق توافقی
31 جولای 2019
تخلفات ساختمانی
تخلفات ساختمانی
10 آگوست 2019
نمایش همه

انواع ملک و نکاتی درباره کاربری ملک

کاربری ملک

کاربری ملک

انواع ملک از نظر کاربری

انواع ملک از نظر کاربری

در این باره با اشاره به تعریف مندرج در طرح تفصیلی شهرداری ( و به طور کلی ) باید گفت که تعیین نحوه استفاده از زمین را کاربری زمین می نامند.تعیین کاربری ، بر اساس مطالعات اساسی در جهت شناخت از شهر و آشنائی با چگونگی و پراکندگی فعالیتهای شهری استوار می باشد.اختصاراً شهرداری تهران در گستره تعیین کاربری ، ۴ نوع پهنه تعریف نموده که عبارتند از :

۱-پهنه سکونت با علامت اختصاری  R Residential

۲-پهنه فعالیت با علامت اختصاری  S Service

۳-پهنه مختلط با علامت اختصاری  M Mixed

۴-پهنه حفاظت سبز و باز با علامت اختصاریG Green

از آنجا که تعاریف پهنه ها و زیر پهنه ها ، در فرصت و مجال این مقال نیست ، و با این توضیح که حدود ۱۸ نوع کاربری ، قابل ذکر و اشاره می­باشند صرفاً اشاره می شود که مقصود از خرید ملک ( خانه ) در این مبحث، کاربری مسکونی ( در پهنه R ) می باشد لذا

🔹در این قسمت، اشاراتی کوتاه به انواع محدودی از کاربری های مختلف املاک ( به منظور آشنائی اجمالی در این باب ) خواهیم داشت :

۱- کاربری مسکونی

کاربری مسکونی، در مورد بنایی صدق می­کند که برای سکونت است و افرادی در آن زندگی می کنند و یا درباره زمینی است که این پتانسیل را دارد.این نوع از املاک نیز سه گونه اند : آپارتمانی ، ویلایی ، زمین مسکونی

آپارتمان: به تعدادی واحد مسکونی که در یک یا چند ساختمان واقع شده و از نظر راه پله ، ورودی اصلی و گاهی پارکینگ و حیاط ، مشترک هستند آپارتمان می­گوییم.

ویلایی :شامل ساختمانی یک یا چند طبقه که از نظر ورودی اصلی ، حیاط و هر نوع تأسیساتی مستقل بوده و با ساختمان دیگری مشترک نباشد می­گردد.ساختمانهای ویلایی به دلیل استقلال و غالباً با فضای بیشتر ( دارا بودن فضای سبز ) طبیعتاً امکان آسایش بیشتری برای ساکنان خود دارند و به دلیل این که تمام سطح فیزیکی یک ملک را اشغال می کنند ( همه ی عرصه ملک برای ویلا مورد استفاده قرار می­گیرد. در حالی که در خصوص آپارتمان ها یک زمین مشابه ، به چند واحد تقسیم می­گردد ) قیمتی بیش از آپارتمان ها دارند.

زمین مسکونی: زمینی است که هنوز در آن ساخت و سازی صورت نگرفته اما مجوز ساخت واحد مسکونی برای آن از شهرداری، اخذ گردیده یا می توان برای آن چنین مجوزی از شهرداری دریافت نمود.

۲- کاربری کشاورزی

زمین های با این کاربری نیز بر دو نوعند: زمین زراعی و باغ.

زمین زراعی: زمینی را که در آن محصولات زود بازده ( یک یا نهایتاً دو ساله ) مثل گندم ، ذرت ، انواع صیفی و از این دست،کشت می شود را شامل می­گردد.این نوع زمین ها اکثراً در روستاها یا شهرهایی که قبلاً روستا بوده و بعداً بزرگ شده و تبدیل به شهر شده اند ، وجود دارند.

باغ: در این نوع کاربری ( و تعریف ) به زمینی که دارای درخت ( اغلب میوه ) باشد باغ، گفته می­شود.گاهی واژه ی «مشجر» را نیز می بینید یا می شنویدکه به معنای«دارای درخت» است ( زمین مشجر= زمین دارای درخت ) که در همین مورد، قابل ذکرند.

۳- کاربری تجاری

در این نوع کاربری ، انواع مغازه ها ، رستوران ها ، عمده فروشی ها و دفاتر خدماتی ( مثلاً آژانس های مسافرتی و شبیه آنها ) مدنظر می­باشند.البته مسئله ی مهم، دارا بودن مجوز تجاری برای یک ملک است وگرنه صرف وجود یک دفتر خدماتی در جایی را نمی­توان دارا بودن کاربری تجاری برای آن ملک به حساب آورد. لذا در هنگام خرید املاک تجاری، حتماً با دقت موضوع گفته شده را در نظر داشته باشید.

 ۴- کاربری صنعتی

در برگیرنده هر نوع زمین یا ساختمانی که مجوز هرگونه فعالیت صنعتی اعم از تولید، انبار و یا توزیع را داشته باشد از قبیل کارخانجات، تعمیرگاهها و کارگاههای تولیدی ، می­شود.این نوع از املاک اکثراً در شهرک های صنعتی و یا مناطق خارج شهرها قرار دارند.حتی اگر بر اثر گسترش شهر، چنین ملکی داخل آن واقع گردد، معمولاً توسط دستگاههای مسئول و ذی ربط، حکم انتقال آن به خارج شهر داده می­شود.

۵- کاربری خدماتی

کاربری خدماتی، نوعی از کاربری های انتفاعی است.یعنی مثل کاربری تجاری، شما از آن کسب درآمد می­کنید.با این تفاوت که چون این فعالیت عام المنفعه است ، شهرداری ها-یا دیگر متولیان امر-بابت آن پولی از شما نمی­گیرند. اما اگر شما روزی تصمیم به تغییر کاربری بگیرید ، باید هزینه های تبدیل کاربری را بپردازید.از نمونه های کاربری خدماتی می­توان«گرمابه های عمومی» را نام برد.به دلیل این که گرمابه ها در خدمت حفظ بهداشت عمومی و سلامت جامعه هستند و با وجود آن که صاحبان آن ها از طریق این کاربری منافعی کسب می­کنند، اما در قبال آن پولی به شهرداری نمی­پردازند.در خرید املاک با کاربری خدماتی، باید دقت داشته باشید که اگر قصد تغییر کاربری دارید ممکن است با مشکلاتی رو به رو شوید.

۶- کاربری معدن

این نوع کاربری برای زمینی ، منظور می­شود که در خود ماده ای با ارزش و قابل استخراج،داشته باشد.انواع فلزات، سنگ های قیمتی و ساختمانی و همچنین خاک های قابل استفاده در کارهای صنعتی یا ساختمانی و یا قابل استفاده در کارهای صنعتی یا ساختمانی و یا قابل تبدیل به یک محصول با استفاده از یک روند فرآوری، همگی جزو معادن محسوب می­شوند. پس از حصول اطمینان از وجود ماده ای قابل استحصال در زمین ، ملک باید به عنوان معدن به ثبت برسد. در غیر این صورت صاحب ملک اجازه ی برداشت از آن را نخواهد داشت.اگر کسی در زمینی بدون مالک، یک معدن کشف کرده و به ثبت برساند، مالک آن زمین می­شود.

۷- کاربری ورزشی

این نوع ملک در کشور ما کم کم شروع به خودنمایی می­کند. سالن ها و زمین های بازی، باشگاههای ورزشی، استادیومهای ورزشی ( فوتبال ، تنیس، . . .) و استخرهای روباز و سرپوشیده همگی از این نوع املاک هستند که تاکنون عمدتاً دولتی بوده اند. اما درسال های اخیر ورود بخش خصوصی به این میدان نیز، محسوس می‌باشد. گرچه به هر علت، آنچه تاکنون توسط بخش خصوصی اداره می­شد، اکثراً محدود به باشگاه های کوچک بوده است.

۸- فاقد کاربری

اراضی که فاقد هرگونه کاربری هستند یا بعنوان ذخیره های شهری در نظر گرفته شده اند و یا هنوز طبق برنامه طرح جامع، آزاد سازی و طرح تفصیلی ندارند/علی رمضان زاده

✅ برای تغییر قانونی کاربری اراضی چه باید کرد؟

مدیرکل بازرسی و رسیدگی به شکایات دیوان عدالت اداری، نحوه تغییر قانونی کاربری اراضی را تشریح کرد.

به گزارش پایگاه آموزشی مهداد، دکتر سعید کریمی مستشار تجدیدنظر و مدیرکل بازرسی و رسیدگی به شکایات دیوان عدالت اداری در گفت‌وگوی اختصاصی با مهداد به سؤالاتی در خصوص کاربری اراضی و انواع آن، تغییر قانونی کاربری املاک و کمیسیون ماده ۵ شهرداری‌ها پاسخ داد.

🔹 اراضی شهری معمولاً چه کاربری‌هایی دارند؟

اراضی که در محدوده‌ی شهر قرار گرفتند با توجه به نیازهایی که در درون شهر وجود دارد دارای کاربری‌های متفاوتی هستند. در تبصره بند ۲۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری قیدشده که شهرداری‌ها باید در پروانه‌ای که صادر می‌کنند، نوع کاربری ملک را قید کنند.

بر اساس این تبصره شهرداری در شهرهایی که نقشه جامع شهر تهیه‌ شده، مکلف است طبق ضوابط نقشه‌ی مذکور در پروانه‌های ساختمانی، نوع استفاده از ساختمان‌ها را قید کند. کاربری اراضی در درون شهرها قبلاً محدود بود که عمدتاً شامل کاربری‌های مسکونی و تجاری است اما به‌ تدریج با توجه به نیازهای شهری و پیشرفت‌هایی که در حوزه اراضی و موضوعات شهرسازی ایجاد شده در حال حاضر انواع و اقسام کاربری‌های اراضی در داخل محدوده شهر وجود دارد که به چند مورد از آن می پردازیم:

۱. کاربری مسکونی

۲. کاربری تجاری که برای احداث مغازه و فروشگاه و… استفاده می‌شود.

۳. کاربری اداری که در ادارات دولتی یا دفاتر شرکت‌ها و… به کار گرفته می‌شود.

۴. کاربری آموزشی و فرهنگی که برای احداث مساجد، مراکز فرهنگی و فرهنگسراها استفاده می‌شود.

۵. کاربری بهداشتی و درمانی برای احداث بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی و درمانی به کار گرفته می‌شود.

۶. کاربری فضای سبز برای ایجاد پارک‌ها، تفرجگاه‌ها و… استفاده می‌شود.

۷. کاربری تجهیزات شهری

۸. کاربری خدمات شهری

۹. کاربری نانوایی

۱۰. کاربری صنعتی که معمولاً در شهرک‌های صنعتی و بیشتر در خارج از شهرها این نوع از کاربری‌ها تعریف می‌شود که براساس آن کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و… احداث می‌شوند.

در مجموع این کاربری‌ها برای اینکه محیط شهری متوازنی داشته باشیم، تعریف می‌شوند. اثر این کاربری‌ها این است که فقط در کاربری مجاز می‌توان ملک را احداث کرد یعنی در کاربری مسکونی فقط ملک مسکونی و در کاربری تجاری تنها می‌توان بنای تجاری احداث کرد. مثلاً در کاربری آموزشی نمی‌توان پاساژ و مغازه احداث نمود. البته برخی کاربری‌های مختلط نیز داریم یعنی برخی از اراضی تلفیقی از چند کاربری است مثلاً یک ملک ممکن است کاربری‌اش ۸۰ درصد مسکونی و ۲۰ درصد تجاری باشد که برای تأمین نیازهای شهری و منعطف‌شدن کاربری‌ها پیش‌بینی شده است.

🔹آیا امکان تغییر این کاربری‌ها وجود دارد؟ اگر کسی بخواهد کاربری ملکش را تغییر دهد چه باید انجام دهد؟

دو اصطلاح در حوزه‌ی شهرسازی داریم که شهروندان کم‌وبیش لازم است با آن آشنا باشند:

۱-طرح جامع

۲-طرح تفصیلی

این دو اصطلاح در قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری تعریف‌شده که برای اطلاع عموم مفید است. وقتی بنا شد شهری دارای طرح شهرسازی شود، ابتدا باید طرح جامع برای آن تعریف کنند. یکی از وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری که  در سطح وزارت راه و شهرسازی تشکیل‌ شده، بررسی و تصویب طرح‌های جامع شهری است.

اگر فردی بخواهد کاربری ملک خود را تغییر دهد مثلاً کاربری ملک فضای سبز را به مسکونی تبدیل کند، باید آن را در کمیسیون ماده ۵ مطرح نماید. این کمیسیون صلاحیت دارد که در رابطه با تغییر کاربری ملک موافقت کند یا نکند. البته شرایط و ضوابط خاصی دارد یعنی سرانه‌های فضای سبز باید حفظ شود. به‌عنوان نمونه اگر در منطقه ۵ سرانه فضای سبز زیاد است، امکان دارد این کمیسیون با تغییر بخشی از فضای سبز منطقه ۵ موافقت کند و در مقابل آن را برای تأمین فضای سبز منطقه ۱۲ هزینه کند.

مطابق قانون، تغییر کاربری اراضی کشاورزی و باغ‌ها جز در موارد ضروری ممنوع است و در موارد ضروری تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها برعهده‌ی کمیسیونی است که در آن نمایندگان وزارت‌خانه‌های کشاورزی، مسکن و شهرسازی، جهاد سازندگی و سازمان حفاظت محیط زیست و استانداری حضور دارند که در هر استان زیر نظر وزارت کشاورزی تشکیل می‌شود.

🔹 لطفا طرح جامع را تعریف بفرمایید؟

طرح جامع شهری طرحی است که منطقه‌بندی، نحوه‌ی استفاده از زمین، تعیین مناطق صنعتی، بازرگانی، اداری و مسکونی، تأسیسات عمومی فضای سبز و سایر نیازمندی‌های عمومی شهر را بیان می‌کند. وقتی برای شهری طرح جامع پیش‌بینی شود کمیسیون ماده ۵ جزئیات استفاده از اراضی را در داخل طرح جامع شهری پیش‌بینی می‌کند که این موضوع در ماده ۵ قانون تأسیس شورای شهرسازی و معماری اشاره شده است. وظیفه کمیسیون ماده ۵ عبارت است از بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان.

و نکته پایانی

شهروندانی که کاربری ملک‌شان یک کاربری خاصی است نمی‌توانند غیرازآن اقدام به ساخت‌وساز کنند و اگر این کار را انجام بدهند، موضوع تخلف آنها در کمیسیون ماده ۱۰۰ مطرح و پیگیری خواهد شد. هرچند ارتکاب تخلف در ساخت‌وساز روند صدور پایان کار و اخذ صورت‌مجلس تفکیکی و سند را دچار اختلال و روند طولانی خواهد کرد.

در صورتی که هرگونه سوال در مورد کاربری انواع ملک دارید، با مشاورین نیکان عدالت تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *